| Tug‘ilgan sana | 14-yanvar 1999-yil |
|---|---|
| Tug‘ilgan joyi | Kingston, Buyuk Britaniya |
| Fuqaroligi | Angliya |
| Bo‘yi | 188 sm |
| Vazni | 80 kg |
Biografiya
Ilk yillar va akademiyalar
Deklan Rays 1999-yil 14-yanvarda Kingston-ap-on-Tems (London) shahrida tug‘ilgan. Futbolchilik yo‘lini u yetti yoshida qo‘shilgan «Chelsi» akademiyasida boshlagan, biroq 14 yoshida klub tomonidan tark etilgan. 2013-yilda ko‘rikdan so‘ng u «Vest Xem Yunayted» akademiyasiga o‘tdi va mehnatsevarligi hamda qat’iyati tufayli tez sur’atlarda rivojlandi.
Vest Xem Yunayted
2015-yilda Rays «Vest Xem» bilan ilk professional shartnomasini imzoladi, 2017-yil may oyida esa Premer-ligada debyut qildi. 2018-yilga kelib u tayanch yarim himoyachi pozitsiyasida yetuk o‘yin namoyish etib, asosiy tarkibning muhim futbolchisiga aylandi. 2018/19 mavsumida Premer-ligadagi ilk golini urdi — «Arsenal»ga qarshi bahsda g‘alaba to‘pini kiritdi. 2020-yilda u ilk bor klubning mavsumdagi eng yaxshi futbolchisi (Hammer of the Year) deb topildi va keyinchalik bu yutuqni yana ikki bor takrorladi.
2022-yilda Rays «Vest Xem» sardori sifatida Mark Noblning o‘rnini egalladi. Uning yetakchiligida jamoa 2022/23-yilgi UEFA Konferensiyalar ligasida g‘alaba qozondi — bu klubning o‘nlab yillar ichidagi ilk Yevropa sovrini edi. Rays turnirning eng yaxshi futbolchisi deb topildi. U «Vest Xem» safida 245 ta o‘yin o‘tkazdi va klub tarixida xalqaro sovrin yutgan kam sonli sardorlardan biriga aylandi.
Arsenalga o‘tishi
2023-yil iyul oyida Rays «Arsenal»ga klub uchun rekord bo‘lgan £100 mln (bonuslar bilan £105 mln gacha) evaziga o‘tdi va tarixdagi eng qimmat ingliz futbolchilaridan biriga aylandi. Debyut mavsumidayoq u asosiy tarkibda mustahkam o‘rin egalladi. 2023-yil sentyabrida «Manchester Yunayted» darvozasiga g‘alaba golini urdi, 2024-yil fevralida esa sobiq klubiga qarshi gol bilan ajralib turdi.
2024/25 mavsum uning faoliyatidagi eng yorqin mavsumlardan biriga aylandi. 2025-yil aprel oyida u Chempionlar ligasi chorak finalida «Real»ga qarshi bahsda ikkita to‘g‘ridan-to‘g‘ri jarima zarbasidan gol urdi va pley-off bosqichida bitta o‘yinda ikki jarima to‘pini golga aylantirgan turnir tarixidagi ilk futbolchiga aylandi. Mavsum yakunida «Arsenal»ning eng yaxshi futbolchisi deb topildi, Chempionlar ligasining ramziy terma jamoasiga kiritildi va Premer-liganing eng yaxshi futbolchisi mukofotiga nomzod bo‘ldi.
2025/26 mavsumda ham jamoaning asosiy figurasi bo‘lib qolib, markazda barqaror o‘yin va muntazam gollar bilan ajralib turdi.
Xalqaro faoliyati
Xalqaro maydonda Rays avval Irlandiya Respublikasi terma jamoasida o‘ynagan va 2018-yilda kattalar terma jamoasida debyut qilgan. 2019-yilda u sport fuqaroligini o‘zgartirib, Angliya terma jamoasi futbolchisiga aylandi. Shundan beri u Angliyani Yevro-2020, 2022-yilgi Jahon chempionati va Yevro-2024 musobaqalarida himoya qildi hamda ikki bor Yevropa chempionati kumush medal sovrindori bo‘ldi.
Shaxsiy hayoti
Deklan Rays irland ildizlariga ega oilada ulg‘aygan: uning otasi tomondan bobosi va buvisi Kork grafligidan. Uning ikki nafar katta akasi bor.
U bolaligidan Meyson Maunt bilan do‘st — ular «Chelsi» akademiyasida tanishgan va katta futbolchilik faoliyatida ham yaqin munosabatlarini saqlab qolishgan.
2022-yilda Rays ota bo‘ldi — uning uzoq yillik hamrohi Loren Frayerdan o‘g‘li tug‘ildi. O‘g‘lining sharafiga u uning ismi tushirilgan tatuirovka qildirdi. 2024-yilda Loren internetda haqoratga uchradi va shundan so‘ng ijtimoiy tarmoqlardagi postlarini o‘chirib tashladi. Rays uni omma oldida qo‘llab-quvvatlab: «U hayotimning muhabbati, menga yangilanish kerak emas», — deb bayonot berdi.
2019-yilda Rays o‘smirlik davrida ijtimoiy tarmoqlarda qoldirgan, IRA bilan bog‘liq eski izohlari uchun omma oldida uzr so‘radi.
Qiziqarli faktlar
- 14 yoshida «Chelsi» akademiyasidan chiqarilgan, biroq keyinchalik tarixdagi eng qimmat ingliz futbolchilaridan biriga aylandi.
- Bobbi Mur va Billi Bondsdan keyin «Vest Xem»ni yirik Yevropa sovriniga olib chiqqan ilk sardor.
- 2022/23 mavsumda Konferensiyalar ligasida g‘alaba qozonib, turnirning eng yaxshi futbolchisi deb topilgan.
- Chempionlar ligasi tarixida pley-off bosqichidagi o‘yinda ikkita to‘g‘ridan-to‘g‘ri jarima zarbasidan gol urgan ilk futbolchi.
- Kattalar darajasida ham Irlandiya, ham Angliya sharafini himoya qilgan — XIX asrdan beri ilk shunday holat.
- Faoliyatini klassik tayanch yarim himoyachi sifatida boshlagan, biroq vaqt o‘tishi bilan hujumlarga tez-tez qo‘shiladigan universal “box-to-box” futbolchiga aylangan.
